Radiaire terp

Terpen en wierden komen in alle soorten en maten voor. De meest bekende vorm is de ronde terp. Deze vorm wordt door deskundigen ‘radiair’ genoemd. De ophoging werd verdeeld in stukjes grond, ongeveer zoals je een pizza snijdt. In het midden was meestal een drinkplaats voor het vee, een dobbe. …

Speuren

In het project ‘Terpen- en wierdenland. Een verhaal in ontwikkeling’ werken archeologen samen met landschapshistorici. Het verleden wordt onderzocht, van de prehistorie tot de meer recente geschiedenis. Op die manier wil het project de geschiedenis van het terpen- en wierdenland in Friesland en Groningen opnieuw onderzoeken en beter zichtbaar maken. …

Bouwstenen

De muur aan de zuidkant van de Pancratiuskerk in Godlinze is een lappendeken van verschillende soorten steen. Helemaal onderin liggen grote blokken tufsteen. Dit zijn de oudste bouwstenen. Ze werden uit Duitsland naar Nederland vervoerd en je kunt ze in veel kerken in Groningen en Friesland, maar ook in de rest …

Stinzen en borgen

Sommige families in het terpen- en wierdenland van Friesland en Groningen, maar ook in de omringende streken en landen, waren succesvol in het vergaren van land, macht en rijkdom. Vaak waren zij het ook die goede banden met de machthebbers van het moment onderhielden. Als dergelijke families eenmaal een sterke …

Runen

Gekrast alfabet In verschillende musea worden stukjes hout, bot of steen bewaard met daarop een groepje krassen. Die geheimzinnige krassen zijn er niet door gebruik ingesleten. Ze zijn met een scherp voorwerp door mensen gemaakt. Het zijn de tekens van het runenalfabet. Het runenschrift is heel oud. De runen werden …

Woonstalhuis

Toen de bewoners van de kustgebieden zich rond 500 vóór Christus definitief op de kwelders vestigden bouwden ze woonstalhuizen om in te wonen. Een woonstalhuis is een boerderij waar mensen en dieren in één ruimte wonen. Tot in de late middeleeuwen bleef deze woonvorm bestaan. De meeste nederzettingen bestonden uit …

Oeros: Ûs Mem

Startpunt van de geschiedenis De oeros is een mooi startpunt van de geschiedenis en zo belangrijk dat Friesland haar als begin van de Friese canon heeft gekozen: Ûs Mem. We weten dat vanaf de 6de en 7de eeuw vóór Christus er koeien op de kwelders hebben gelopen. Eerst alleen in …

Kloosters en kerken

In het tijdvak van monniken en ridders (de vroege Middeleeuwen) kwam met missionarissen zoals Liudger en Bonifatius het christendom naar de noordelijke streken. De tradities en religies van de bewoners werden vervangen door dit nieuwe geloof. De traditionele heilige plaatsen werden vervangen door kleine houten kerkjes. Met het groeien van …

Masker

Een geheimzinnig masker Soms vinden we voorwerpen die zo oud zijn dat we niet kunnen weten waarvoor ze precies gediend hebben. In 1971 werd in Middelstum een stuk van een masker gevonden. Het masker is ongeveer 2500 jaar oud en komt dus uit de tijd van jagers en boeren (zie …